Gıybet Edenin Namazı Kabul Olur Mu? Tarihsel Bir Analiz ve Toplumsal Dönüşüm Geçmişi Anlamaya ve Günümüzle Bağ Kurmaya Çalışan Bir Tarihçinin Samimi Girişi Tarih, sadece geçmişin anlatılmasından ibaret değildir; aslında tarih, insanlığın değerler ve inançlar üzerinden ne kadar yol kat ettiğini, nasıl evrildiğini gösteren bir aynadır. İslam’ın temel ibadetlerinden biri olan namaz, bireysel bir manevi ilişkiyi ve toplumsal düzeni simgeler. Ancak bu ibadetin kabul edilip edilmemesi, sadece fiziksel bir eylemden çok, içsel bir temizlikle ilgilidir. Peki, gıybet eden birinin namazı kabul olur mu? Bu soru, yalnızca dini bir soruya karşılık gelmekle kalmaz, aynı zamanda toplumsal değerlerin ve bireysel davranışların zaman…
6 YorumKategori: Makaleler
Gölmarmara: Kültürün, Kimliğin ve Su’nun Etrafında Şekillenen Bir İlçe Kültürlerin derinliği, bazen bir nehrin akışında, bazen bir gölün sessizliğinde gizlidir. Bir antropolog olarak her zaman şunu düşünürüm: yerleşimler, yalnızca coğrafyanın değil, insanın toplumsal hafızasının da ürünüdür. Her köy, kasaba ya da şehir; insanların ritüelleriyle, anlatılarıyla ve sembolleriyle yeniden inşa edilir. Gölmarmara da bu anlamda yalnızca bir yerleşim değil, Anadolu’nun kültürel sürekliliğinin simgesidir. Peki, Gölmarmara ne zaman ilçe oldu? Gölmarmara, 1 Eylül 1946 tarihinde Manisa’ya bağlı bir ilçe statüsü kazanmıştır. Ancak bu idari değişiklik, yalnızca bir yönetim kararı değil, aynı zamanda bölgenin kimliğini yeniden tanımlayan bir toplumsal dönüşümdür. Çünkü bir yerin…
6 YorumHapis türleri, bir toplumun adalet anlayışını ve bireye bakışını yansıtan en güçlü göstergelerden biridir. Fakat bu kavram, her ülkenin kültürüne, hukuk sistemine ve insan hakları perspektifine göre farklı anlamlar taşır. Hapis Türleri Nelerdir? Yerelden Küresele Bir Adalet Yolculuğu Kimi için hapis bir duvarın ardındaki sessizliktir, kimi için bir toplumun kendi hatalarını sorgulama biçimi. Ben bu konuyu sadece hukuki değil, insani bir pencereden konuşmak istiyorum. Çünkü “hapis” kavramı, yalnızca cezalandırma değil, aynı zamanda bir toplumun vicdan aynasıdır. Her kültür, suça ve cezaya kendi değerleriyle yaklaşır — işte bu yüzden, hapis türleri yalnızca yasal değil, kültürel bir hikâyedir. — Hapis Kavramının Evrimi:…
12 YorumEğitim Hangi Tür Hareketlilik? Merdiven mi, Koridor mu, Sıçrama Tahtası mı? Dürüst olayım: Eğitimle ilişkim ilk gününden beri bir aşk-nefret hikâyesi. Bir yandan “okul hayatı değiştirir” vaadi, diğer yandan “diploma yetmez, yetkinlik gerek” gerçeği… Yıllar içinde şunu gördüm: Eğitim, tek bir hareketliliğin adı değil; bazen merdiven, bazen koridor, bazen de sıçrama tahtasıdır. Bu yazıyı, masanın etrafında toplanmış bir grup arkadaş gibi; samimi, açık ve veriye kulak veren bir dille konuşmak için yazıyorum. Kısa özet: Eğitim hem dikey (yukarı/aşağı), hem yatay (alan/kurum/yer değişimi), hem de kuşaklararası (ebeveyn-çocuk) ve yapısal (ekonominin dönüşümüyle toplu geçişler) hareketliliğin başlıca kanalıdır. Gelecekte ise “diploma + yetkinlik…
12 YorumGotik Mimari Özelliklerin Görüldüğü İlk Örnek Hangi Yapıdır? Işığın ve Karanlığın Felsefesi Bir filozof olarak, her yapıya yalnızca taş ve sütun olarak değil, insanın varoluşuna kazınmış bir düşünce biçimi olarak bakarım. Her mimari eser, insanın evrenle kurduğu ilişkinin sessiz bir ifadesidir. Gotik mimari ise bu ilişkinin en dramatik, en metafizik anlatımlarından biridir. Soru şudur: “Gotik mimari özelliklerin görüldüğü ilk örnek hangi yapıdır?” Yanıt tarihsel olarak nettir: Saint-Denis Bazilikası. Ancak bu yapı, yalnızca ilk gotik bina değil, aynı zamanda insanın Tanrı’yı arayışının taşlaşmış hâlidir. Felsefi açıdan bakıldığında, Saint-Denis bir bina değil; insan bilincinin dönüşümüdür. Etik Perspektif: Işığın Ahlakı ve Tanrısal Yücelik…
10 YorumGIPTA Hisse Ne İş Yapar? Felsefi Bir Bakış Bir Filozofun Gözünden: Gerçeklik ve Bilgi Arayışı Felsefe, insanın dünyayı anlamak ve bu dünyadaki yerini keşfetmek için sürekli bir çaba içinde olduğu bir uğraştır. Bilgiyi sorgulamak, doğruyu ve yanlışı ayırt etmek, her şeyin ne olduğunu anlamak felsefenin temel sorularıdır. Bugün, bizleri finansal dünyada karşılayan kavramlardan biri olan GIPTA hissesi üzerinden bu evrensel soruları sormak istiyorum. GIPTA hisse, bir banka hisse senedi veya bir şirketin finansal aracılığı olarak düşünülebilir. Ancak bu soru, sadece finansal bir anlam taşımakla kalmaz; aynı zamanda etik, epistemolojik ve ontolojik açılardan da önemli bir meseledir. GIPTA hisse ne iş…
6 YorumHawaii Hangi Kıtada Yer Alır? Haritaların Ötesinde, Okyanusya’nın Kalbinde Bir Hikâye Haritalara tutkuyla bakan bir blog yazarı olarak, “Hawaii hangi kıtada yer alır?” sorusunu duyduğumda sadece bir koordinat aramıyorum; medeniyetlerin kesişiminde duran bir kültürün sesini, dalga sesine karışan hikâyeleri de dinliyorum. Gelin, bu soruyu birlikte açalım: kökenlere inelim, bugünün yansımalarını görelim, yarına dair olasılıkları konuşalım. Sanki bir arkadaş grubunda, masada kahveler duruyor ve sohbet koyulaşıyor… Kısa cevap: Hawaii coğrafi ve kültürel olarak Okyanusya’nın, özellikle de Polinezya alt bölgesinin parçasıdır. Jeopolitik olarak ABD’nin 50. eyaletidir; bu yüzden bazı bağlamlarda Kuzey Amerika ile ilişkilendirilse de kıtasal aidiyeti Okyanusya’dır. Bir yerin “hangi kıtada”…
10 YorumGeri Zekalı Diye Kime Denir? Kelimelerin Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi Kelime, insan zihninin en güçlü silahıdır; düşündüğümüzü şekillendirir, düşündüğümüzü söylerken dünyayı yeniden inşa eder. Edebiyatın gücü de tam burada yatar: bir kelime, bir cümle, bir anlatım biçimi, insanı ve toplumu dönüştürebilir. Ancak, kelimeler aynı zamanda zararlı da olabilir. Bir kelimeyi, bir sıfatı ya da bir tanımlamayı yanlış kullandığınızda, o kelimenin etrafında dönen tüm anlamlar, bir toplumu tehdit edebilir, bireyleri dışlayabilir ve onları karanlık bir yalnızlığa itebilir. “Geri zekalı” gibi bir etiket, sadece bir tanımlama değil, aynı zamanda bir toplumun düşünsel ve duygusal yapısına dair derin izler bırakan bir yaradır.…
10 YorumHan Hangi İlde? Bir Yer İsminin Toplumsal Hikâyesi Toplulukları bir araya getiren şey sadece sınırlar ya da haritalar değildir; paylaşılan anlamlardır. Bugün “Han hangi ilde?” sorusuna yalnızca coğrafi bir yanıt aramayacağız. Çünkü “Han” yalnızca bir yer adı değil, tarihsel hafızanın, toplumsal rolleri ve kimlikleri şekillendiren bir kavramın da temsilcisidir. Bu yazıda, Han’ı hem haritadaki bir nokta olarak hem de toplumsal bir metafor olarak birlikte keşfedeceğiz. Han: Eskişehir’in Sessiz ve Derin İlçesi Öncelikle cevap net: Han, Eskişehir iline bağlı bir ilçedir. Ancak bu bilgi, hikâyenin sadece başlangıcıdır. Han, Eskişehir’in güneyinde, tarih boyunca Anadolu’nun geçiş yolları üzerinde yer alan, geçmişi Frigler’e kadar…
8 YorumDolu Göçüğü Düzeltme Ne Kadar? Psikolojik Bir Bakış: Onarım, Algı ve İçsel Denge Bir psikolog olarak her zaman merak ettiğim şey, insanların dış dünyadaki onarım süreçlerine neden bu kadar ilgi duyduğudur. Bir aracın kaputundaki dolu göçüğü nasıl dikkatle düzeltiliyorsa, aslında biz de kendi içimizdeki küçük “göçükleri” onarmaya çalışıyoruz. Bu noktada “Dolu göçüğü düzeltme ne kadar?” sorusu, sadece maddi bir merak değil; aynı zamanda psikolojik bir metafor hâline gelir. Çünkü her tamir işlemi, insan zihninin “iyileştirme” dürtüsünün dışavurumudur. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Hasarı Algılamak Bilişsel psikolojiye göre, insanlar dünyayı algısal şemalar aracılığıyla anlamlandırır. Bir aracın üzerindeki dolu hasarı, yalnızca fiziksel bir bozulma…
8 Yorum