Meslek Hastalıklarına Neden Olan Risk Etmenleri Nelerdir?
Bir sabah uyanıp, kahvemi alırken her zaman düşündüğüm bir şey vardır: “Bugün de bir meslek hastalığına yakalanacak mıyım?” Evet, kabul ediyorum, hayatımın her anını biraz abartarak yaşasam da bu düşünce bana, ofiste ya da bir başkasının masasının başında geçirdiğim süreyi düşündükçe daha makul geliyor. Eğer bu yazıyı okuyorsanız, bir noktada meslek hastalıklarına dair bir merakınız olmalı; ya da belki işinizin sonunda vücudunuzda bazı “yavaş yavaş oluşan” yaralar olduğunu fark ettiniz. Ama merak etmeyin, hepimiz zaman zaman bu riski alıyoruz. Kim bilir, belki de meslek hastalıkları bir çeşit işin gereği gibidir.
Risk Etmenleri: Ofisin Kötü Adamları
Hayatımda en korktuğum şey, bir sabah uyandığımda ofis koltuğuna bağlandığımı fark etmek. Evet, doğru duydunuz; “ofis koltuğuna bağlanmak.” Sabah 9 akşam 6 çalışma düzeni ile birlikte, koltukta geçirdiğiniz saatler vücudunuzun en iyi dostu hâline gelir. Ne yazık ki bu dost, günün sonunda sırtınızı ve boynunuzu terk eder, ama ağrıları geriye bırakır.
Hadi biraz bunu mizahi bir şekilde ele alalım:
Kendimle Konuşuyorum:
“Bugün de ne yapabilirim, ki ofiste biraz daha eğleneyim?”
“Vallahi ben de ne yapabilirim? Sabaha kadar otur, arada ekranla dans et, birkaç dosya karıştır. Bizim işimiz böyle zaten.”
Ve işte, boyun ağrısı başlar. Sürekli oturmak, meslek hastalıklarına yol açan ilk ve belki de en yaygın risk etmenidir. Ama buna dikkat etmezseniz, sadece fiziksel değil, ruhsal olarak da sizi mahvedebilir.
Ofisteki Düşman: Bilgisayar Ekranı
Çalışırken sık sık bilgisayar ekranına bakmak, baş ağrıları, göz kuruluğu, boyun ve sırt ağrıları gibi pek çok rahatsızlıkla sonuçlanabilir. Kendinizi hiç, ekranla saatlerce mücadele ederken buldunuz mu? Evet, ben buldum. Sürekli yanlış pozisyonda oturmak, gözlerinizi ekranla savaşta boğmak, her şeyin başını döndürür.
Biraz Kendi Kendime Konuşmam:
“O kadar şişmanlayıp ekrana yapıştım ki, sonunda ekran bana gülümsedi.”
“Aman Tanrım, gülümsedi demek. Hah, bir de minnettar mı olsam, acaba?”
İşte, ekrana uzun süre bakmanın bedelini sırtınızda ve gözlerinizde hissediyorsunuz. Uzun vadede bu meslek hastalıklarına yol açar.
Durumun Daha Ciddi Yanı: İş Yerindeki Stres
Bir diğer risk faktörü de iş yerindeki stresli ortamdır. Şirketin hedefleri, projeler, toplantılar… Eğer insan bu kadar baskı altında olursa, zamanla bedeni “hayır” demeye başlar. Bu, işyeri sendromu gibi kulağa ağır gelen hastalıklara bile neden olabilir.
İçimdeki Korku:
“Ya bir gün bu kadar strese dayanamayacak ve o zamanın geldiğini fark edeceksem?”
“Öyle bir şey olur mu ya? Çalışmaya devam et, öyle bir şey yok.”
Ve günün sonunda, o masada oturup işlerinize odaklanırken, stresin etrafınızı sardığını hissedebilirsiniz. Bu, belki de çoğu zaman fark etmediğimiz ama devamlı büyüyen bir risk etmeni.
Fiziksel Sağlık: İleriye Dönük Sonuçlar
Stres sadece ruh halinizi değil, vücudunuzu da etkiler. Sürekli gerginlik hali, kas ve iskelet sistemine zarar verebilir. Baş ağrıları, mide problemleri, uyku düzensizlikleri bunlardan sadece bazılarıdır. İşyerindeki zamanımızda sağlığımızı tehlikeye atıyoruz, ama bazen o kadar odaklanmış oluyoruz ki, bedensel sinyalleri göz ardı ediyoruz.
Mesela:
Bir Sohbet (Ben ve Arkadaşım):
“Vallahi sürekli sırtım ağrıyor, çözüm yok galiba.”
“Ya o işler hep öyle, alıştın bir kere. Hadi bir hafta sonunda kendini dinlendirirsin, ne olacak.”
“Benim dinlenme günüm zaten yok. İşimi yapmak zorundayım!”
İşte bu bakış açısı, ciddi sağlık sorunlarının başlangıcıdır. Vücudu dinlememek, meslek hastalıklarına neden olan en büyük hatalardan biridir.
Risk Etmenlerinden Kurtulmak Mümkün Mü?
Ne yazık ki, meslek hastalıklarından tamamen kaçmak çoğu zaman mümkün değil. Ama bazı tedbirler almak mümkün. Örneğin, ekran başında çalışırken belirli aralıklarla gözlerinizi dinlendirmek, koltuğunuzu ergonomik hale getirmek ya da zaman zaman fiziksel aktivitelerle vücudu esnetmek faydalı olabilir.
Yine Kendimle Konuşuyorum:
“Hadi bakalım, biraz hareket et. Ofiste de yoga yapar mıyım acaba?”
“Belki biraz daha esnek olurum, ama kesin herkes beni deli zanneder.”
Sonuçta, meslek hastalıklarına neden olan risk etmenleri her an karşımıza çıkabilir. Ama bu riski en aza indirgemek, sağlıklı alışkanlıklar edinmek ve vücudumuzu dinlemek mümkün. İster ofiste, ister başka bir alanda çalışıyor olalım, sağlığımıza özen göstermeliyiz.
Yani, biraz eğlenmek her zaman iyi olabilir, ama vücudumuza da saygı duyalım. Aksi takdirde, hem mizahi bakış açımız hem de işimizi doğru yapma çabamız, sonunda bizi bitiren bir meslek hastalığına dönüşebilir.