Kategori: Makaleler

Gümüşhane Hangi Mezhepten? Antropolojik Bir Kimlik Okuması Bir Antropoloğun Daveti: Çeşitliliğin İçinde Anlam Arayışı Kültürlerin iç içe geçtiği bir coğrafyada, “Gümüşhane hangi mezhepten?” sorusu yalnızca dinî bir merak değildir. Bu, aynı zamanda toplumsal kimliklerin, ritüellerin ve sembollerin nasıl bir arada yaşadığını anlamaya çalışan bir antropoloğun sorusudur. Mezhepler, toplulukların manevi haritalarını çizerken, o haritalar üzerinde yürüyen insanların etik değerlerini, gündelik pratiklerini ve aidiyet biçimlerini de biçimlendirir. Bu nedenle bir kentin mezhep yapısını sormak, aslında o kentin insanlarının dünyayı nasıl anlamlandırdığını sormaktır. Ritüellerin Sessiz Dili: İbadet, Zaman ve Mekân Antropolojik gözle bakıldığında, Gümüşhane’nin mezhepsel kimliği Sünni İslam ağırlıklıdır. Fakat bu sadece bir…

D vitamini en çok nereden alınır? Tarihsel bir yolculuk: Güneşten sofraya, bilgiden bilince Bir tarihçinin gözünden: Geçmişin ışığında bugünü anlamak Bir tarihçi olarak, insanın güneşle, toprakla ve kendi bedeniyle kurduğu ilişkiye baktığımda hep aynı çizgiyi görürüm: hayatta kalmak ile anlam aramak arasındaki ince denge. “D vitamini en çok nereden alınır?” sorusu, modern tıbbın gündelik bir merakı gibi görünse de, aslında insanlık tarihinin beslenme, inanç ve bilgiyle kurduğu uzun mücadelenin bir yansımasıdır. Bu vitaminin öyküsü, yalnızca biyolojik değil; kültürel, ekonomik ve politik bir serüvendir. Çünkü tarih boyunca beslenme biçimlerimiz, ne yediğimiz kadar kime inandığımız ve nasıl yaşadığımızla da belirlenmiştir. Güneşin çağrısı:…

Kaplanboğan Otu Türkiye’de Nerede Yetişir? Bilimin Işığında Gizemli Bir Bitkinin İzinde Doğanın gizemli yüzlerinden biri olan kaplanboğan otu (Aconitum), adını ilk duyduğunuzda bile merak uyandıran bir bitki. Adeta masallardan fırlamış gibi görünen bu zarif mor çiçekli bitki, güzelliğinin ardında ölümcül bir sır saklar. Zehirliliği nedeniyle tarih boyunca efsanelere konu olmuş, aynı zamanda modern tıbbın da ilgisini çeken bir türdür. Peki bu kadar ilginç ve tehlikeli bir bitki Türkiye’de nerelerde yetişiyor? Gelin, bilimsel verilerin ışığında bu sorunun peşine düşelim. Kaplanboğan Otu Nedir? Bilimsel Bir Bakış Zehirli Ama Değerli Bir Bitki Kaplanboğan otu, botanikte Aconitum cinsi altında sınıflandırılan, çoğu türü çok yıllık…

Kanın Rengi Ne Olmalı? Gerçeğin Ardındaki Bilim, Hayat ve İnsan Hikâyeleri Bazen en basit gibi görünen sorular, aslında hayatın en derin gerçeklerine ışık tutar. “Kanın rengi ne olmalı?” diye soran birine çoğumuz hızlıca “kırmızı” cevabını veririz. Ama işin aslı bu kadar basit değildir. Çünkü kanın rengi yalnızca biyolojik bir detay değil, aynı zamanda sağlığımızın, yaşam kalitemizin ve bazen hayatlarımızın sessizce anlattığı bir hikâyedir. Gelin bu hikâyeyi birlikte keşfedelim. Bilimsel Gerçek: Kan Neden Kırmızıdır? İnsan kanı, oksijen taşıyan hemoglobin adlı proteinden dolayı kırmızıdır. Hemoglobinin yapısında demir bulunur ve bu demir, oksijenle birleştiğinde açık, canlı bir kırmızı tonuna bürünür. Oksijenini kaybeden kan…

Aile Konseyi Tekniği: Kültürlerarası Bir Perspektiften Toplumsal Yapılar ve Kimlikler Kültürlerin çeşitliliği, insan topluluklarının yaratıcı ve özgün bir biçimde sosyo-kültürel yapılar geliştirmelerinin zenginliğini gözler önüne serer. Antropologlar olarak, toplumları ve bireyleri şekillendiren geleneksel ritüeller, semboller ve aile yapıları üzerine düşündüğümüzde, her kültürün kendine has değerler ve normlar oluşturduğunu fark ederiz. Birçok kültürde, toplumsal kararlar almak ve topluluğun birliğini sağlamak adına kullanılan özel tekniklerden biri de “Aile Konseyi”dir. Peki, Aile Konseyi tekniği nedir ve bu ritüelin anlamı topluluk yapıları, kimlikler ve ritüeller bağlamında nasıl ele alınabilir? Aile Konseyi: Tanım ve Köken Aile Konseyi, genellikle aile üyelerinin bir araya gelerek toplumsal ya…

İman Tahtası Kemiği Neresi? Güç, İnanç ve Toplumsal Düzenin Anatomisi Bir siyaset bilimci için “iman tahtası” sadece bir göğüs kemiği değil, güç, inanç ve toplumsal düzen arasındaki derin ilişkiyi temsil eden metaforik bir yapıdır. Bedenin merkezinde yer alan bu kemik, nasıl ki göğsü bir arada tutuyorsa, ideoloji de toplumu bir arada tutar. Ama şu soru kaçınılmazdır: Toplumsal bedenin iman tahtası neresi? Yani bizi bir arada tutan inanç sistemi mi, yoksa iktidarın kurduğu görünmez baskı düzeni mi? İktidarın Anatomisi: Göğsün Ortasındaki Merkez İman tahtası, tıpta sternum adıyla bilinen, göğsün tam ortasında yer alan kemiktir. Bu bölge, kalbi, akciğerleri ve yaşamın ritmini…

Çok Rahat İnsana Ne Denir? Felsefi Bir Perspektiften İnceleme Giriş: Filozof Bakışıyla Felsefe, insanın varlık, bilgi, etik ve anlam arayışını sorgulayan bir disiplindir. Her kavramın derinlemesine incelenmesi, o kavramın toplumsal ve bireysel anlamını daha iyi kavrayabilmemizi sağlar. Bugün, insanın “rahat” olma halini ele alacağız ve bu durumu felsefi bir bakış açısıyla sorgulayacağız. Çok rahat bir insan ne denir? Hangi özellikler onun rahatlığını tanımlar? Rahatlık yalnızca bir fiziksel durum mudur, yoksa bir zihinsel veya ahlaki durumu da içerir mi? Bu soruları etik, epistemoloji ve ontoloji perspektiflerinden inceleyerek, “rahatlık” kavramının daha derin anlamlarını keşfetmeye çalışacağız. Etik Perspektif: Rahatlık ve Ahlaki Durum Etik,…

Kan Kanseri Tedavi Edilir mi? – Geleceğin Bilimi, Umudun Anatomisi “Kan kanseri tedavi edilir mi?” sorusu, sadece bir tıbbi merak değil; insanlığın umutla korku arasındaki en hassas çizgisine dokunan bir sorudur. Belki de bu yüzden bu konuyu konuşurken içimizde iki ses belirir: Biri soğukkanlı ve analitik – çözümün stratejisini arayan bir erkek sesi; diğeri ise insan merkezli ve umut dolu – toplumun dönüşümünü düşünen bir kadın sesi. İşte bu iki bakış açısı birleştiğinde ortaya yalnızca bir tıp tartışması değil, insanlığın geleceğine dair bir yol haritası çıkar. Kan Kanseri Nedir? Geleceğin Tedavisi Neyi Hedefliyor? Kan kanseri, yani lösemi, lenfoma ve multipl…

Kamu Kurumu Ne Oluyor? Cesur Bir Gerçeklik Testi Söyleyeyim: Kamu kurumları çoğu zaman hayatımızı kolaylaştırması gerekirken, bazen işleri yokuşa süren görünmez labirentlere dönüşüyor. Bu, “devlet kötü, özel iyi” gibi siyah-beyaz bir tartışma değil; tam tersine, kamunun ne zaman, nasıl ve kimin için çalıştığına dair hem kışkırtıcı hem de yapıcı bir sorgulama. Bu yazıda konuyu kalın çizgilerle açacağım; bazılarına fazla iddialı gelebilir ama tam da bu yüzden tartışmaya değer. “Kamu kurumu” dediğimiz şey, gerçekten kimin kurumu? Teoride cevap basit: Hepimizin. Pratikte ise cevap karmaşık: Bazen mevzuatın, bazen bütçenin, bazen de kurumsal alışkanlıkların. İşte tam burada ilk büyük açmaz başlıyor: amaç kayması.…

Kayıp Gülistan Bulundu Mu? Toplumsal Yapılar ve Cinsiyet Rolleri Üzerine Bir Sosyolojik Analiz Bir araştırmacı olarak toplumsal yapıların bireyler üzerindeki etkisini incelemeye başladığımda, bazen bir kayboluş, bir kayıp hikâyesi, toplumsal normların, kültürel pratiklerin ve cinsiyet rollerinin nasıl iç içe geçtiğini anlamamıza olanak tanıyabiliyor. Son zamanlarda adını sıkça duyduğumuz, “Kayıp Gülistan” olayı da tam olarak böyle bir örnek. Bir bireyin kayboluşu, toplumsal yapının işleyişi, cinsiyetin etkileri ve buna ilişkin verilen tepkiler üzerine düşünmek için bir fırsat sunuyor. Kayıp Gülistan, sadece bir insanın kayboluşunu değil, toplumsal yapının ve normların bireyler üzerindeki etkisini de gözler önüne seriyor. Bu yazıda, “Kayıp Gülistan bulundu mu?”…